Islamic Heritage and Contemporary Challenges

Islamic Heritage and Contemporary Challenges

An Analysis of the Components of Child’s Play in the Quran, Narrations, and the Biography (Sira) of the Infallibles (Peace Be Upon Them) and Its Educational Role

Document Type : Original Article

Author
Ali Khosravi KatoulI
Corresponding Author, Corresponding Author, Ph.D. in Quranic and Hadith Sciences, University of Qom, Qom, Iran.
10.48309/ihcc.2026.602176.1048
Abstract
Childhood is the foundation for the formation of personality and the human educational system, and within this scope, "play" is considered one of the most pivotal and effective educational tools for children. Islamic texts (the Holy Quran and Hadiths) contain practical and valuable components regarding play that have received less scientific scrutiny so far. The present study was conducted with the aim of extracting and categorizing these components based on authentic Islamic sources. This research, using a descriptive analytical method, first explains the importance of play in the development of the child's personality, and then, by analyzing the verses, narrations, and biography (Sira) of the Infallibles (PBUH), extracts the governing components of child’s play. The research findings indicate that the components of play in Islamic sources can be classified into three general categories: 1) components related to the "essence of play" (such as the necessity of play for all children and the need for creative play); 2) components related to the "child's companion" (such as the moral health of the playmate and the initiative of adults in playing); and 3) components related to the "execution of play" (such as leaving the child free in play). The results of this study emphasize that achieving the desired educational goals in Islam requires redefining and implementing play patterns based on these revelatory and narrative components.
Keywords
Child's Play
Islamic Education
Holy Quran
Biography of the Infallibles (PBUH)
Educational Components

Article Title Persian

بررسی مؤلفه‌های بازی کودک در قرآن، روایات و سیرهٔ معصومان (علیهم‌السلام) و نقش تربیتی آن

Author Persian

علی خسروی کتولی
نویسنده مسئول، دکتری تخصصی علوم قرآن و حدیث دانشگاه قم.قم،ایران
Abstract Persian

هدف: این پژوهش با هدف استخراج، تحلیل و طبقه‌بندی مؤلفه‌های تربیتی بازی کودک بر اساس متون اصیل اسلامی شامل قرآن کریم، روایات معصومان و سیره عملی اهل‌بیت علیهم‌السلام سامان یافته است تا الگویی جامع برای نظام تربیت اسلامی فراهم آورد.
روش: پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد توصیفی، تحلیلی و استنباطی، به بررسی مفهومی و دلالت‌پژوهی آموزه‌های وحیانی و تاریخی پرداخته و پیوند میان نیازهای تحولی کودک و گزاره‌های دینی را تبیین نموده است.
یافته‌ها: مؤلفه‌های استخراج‌شده در سه ساحت بنیادین دسته‌بندی می‌شوند: نخست، مؤلفه‌های ناظر بر ماهیت بازی نظیر ضرورت بازی برای همه کودکان، رهایی و آزادی عمل در هفت سال نخست، شکوفایی عقلانیت و صبوری، و بهره‌گیری از ابزارهای ساده طبیعی؛ دوم، مؤلفه‌های ناظر بر همراه و همبازی کودک از جمله سلامت اخلاقی، اصل رازداری و خیرخواهی مراقب، پیشگامی بزرگسالان در بازی و زدودن مرزهای تشریفاتی سنی؛ سوم، مؤلفه‌های ناظر بر فرایند اجرای بازی شامل شادمانه‌سازی، همراه‌سازی هنر و شعر، مسابقه سالم، رعایت عدالت روانی و پرهیز از رنجش خاطر کودکان در داوری‌ها.
نتیجه‌گیری: بازی در منظومه تربیتی اسلام صرفاً ابزاری برای گذران وقت نیست، بلکه بستر اصلی جامعه‌پذیری، رشد شناختی، تقویت ساختار زیستی و بنیادی‌ترین روش درونی‌سازی مفاهیم توحیدی و اخلاقی به شمار می‌رود؛ ازاین‌رو، تحقق اهداف تربیتی متعالی در گرو بازطراحی الگوهای پرورشی بر مبنای این شاخص‌های وحیانی است

Keywords Persian

بازی کودک
تربیت اسلامی
قرآن کریم
سیره معصومان
مؤلفه‌های تربیتی
رشد شناختی
سیره نبوی
The Holy Quran.
Ahmadvand, M. A. (1993). Psychology of Play. Tehran: Payame Noor University Press.
Al-Hurr al-Amili, M. H. (1989). Wasa'il al-Shia. Qom: Al al-Bayt Institute. (Original work compiled circa 1682 AD).
Al-Kulayni, M. Y. (1987). Al-Kafi (4th ed.). Tehran: Dar al-Kotob al-Islamiyyah.
Arbili, A. I. (1985). Kashf al-Ghummah fi Ma'rifat al-A'immah (A. H. Zavarani, Trans.). Qom: Nashr-e Adab-e Howzeh. (Original work compiled circa 1294 AD).
Beheshti, A. (2012). Islam and Children's Play (1st ed.). Tehran: International Publishing Company.
Hashemi Khoei, M. H. (1969). Minhaj al-Bara'ah fi Sharh Nahj al-Balaghah (Vol. 13). Tehran: Maktabat al-Islam. (Original work compiled circa 1900 AD).
Hosseini Dashti, S. M. (1997). Ma'arif and Ma'arif (Vols. 1-10). Qom: Danesh Publications.
Ibn Babawayh, M. A. (1992). Man la Yahduruhu al-Faqih (A. A. Ghaffari, Ed., 2nd ed.). Qom: Islamic Publishing Office. (Original work compiled circa 981 AD).
Ibn Qulawayh, J. M. (1977). Kamil al-Ziyarat. Najaf: Al-Zahrat Press. (Original work compiled circa 977 AD).
Imam Sajjad (Imam Ali ibn al-Husayn). (2002). Al-Sahifa al-Sajjadiyya (A. Shirvani, Trans.). Qom: Dar al-Fikr. (Original work compiled circa 713 AD).
Ja'fari, L. (2012). Psychology of Play (1st ed.). Tehran: Tabib Publishing.
Jalali, M. (1973). Child Psychology (6th ed.). Tehran: Amir Kabir Publications.
Kaplan, P. S. (1998). Developmental Psychology (M. Firouzbakht, Trans.). Tehran: Parsa Cultural Institute. (Persian translation published 2005).
Khosravi, A. (2019). Making Quranic Teachings Attractive for Children (1st ed.). Qom: Jamal Publishing.
Islamic Heritage and Contemporary Challenges, 2026, 2 [3] 36
Mahjoor, S. R. (1997). Psychology of Play (5th ed.). Shiraz: Rahgosha Publications.
Majlisi, M. B. (1983). Bihar al-Anwar (2nd ed.). Beirut: Dar Ihya al-Turath al-Arabi. (Original work compiled circa 1694 AD).
Mohammadi Rey-Shahri, M. (2002). Childhood Wisdom (Hekmat-Nameh-ye Kudak). Qom: Dar al-Hadith.
Qumi, A. (2003). Muntaha al-Amal (Vol. 2). Qom: Nashr-e A'lam al-Toqa. (Original work compiled circa 1931 AD).
Salehi, A. M. (2015). Take Play Seriously (1st ed.). Qom: Imam Khomeini Education and Research Institute.
Shojaei, M. S. (2006). Child's Play in Islam (1st ed.). Qom: Bustan-e Kitab Institute.
Tabari Amoli, E. (1963). Bisharat al-Mustafa li-Shi'at al-Murtada. Najaf: Al-Haydariyyah Library. (Original work compiled circa 1131 AD).
Tabarsi, H. F. (1951). Makarim al-Akhlaq. Qom: Dar al-Kutub al-Islamiyyah. (Original work compiled circa 1140 AD).