Islamic Heritage and Contemporary Challenges

Islamic Heritage and Contemporary Challenges

The Architecture of Sacred Communion: A Comparative Hermeneutical Analysis of Prayer (Ṣalāt) in Islamic Heritage, Pre Islamic Traditions, and Contemporary Challenges

Document Type : Original Article

Author
Ali Hedayati
Corresponding Author, Assistant Professor, Ph.D. in Quran and Disciplines (Specialization in Quran and Psychology), Semnan, Iran
10.48309/ihcc.2026.594640.1046
Abstract
This study investigates the ontological, liturgical, and juridical dimensions of prayer (ṣalāt/tefillah/namāz) across Islamic heritage, Rabbinic Judaism, and Zoroastrianism, while directly addressing contemporary reductionist challenges posed by the anti Hadith Quranist (Qur'āniyyūn) movement. Grounded in a comprehensive synthesis of recent scholarly research, philological evidence, and primary textual archives, the article demonstrates that Islamic ṣalāt represents the pinnacle of Near Eastern devotional continuity, harmonizing unyielding monotheistic focus (tawḥīd) with universal accessibility. Through a comparative examination of liturgical structures, the investigation contrasts the Islamic jurisprudential paradigm of customary capacity (qudra 'urfiyya) and legal ease (yusr) against the hyper complex, rigid ritual obligations (qudra 'aqliyya) characteristic of Rabbinic Halakha. Furthermore, by reconstructing the pedagogical evolution of prayer through the chronological sequence of Quranic revelation (sīr al nuzūl), this research reveals how the Quran systematically institutionalized ṣalāt from individual spiritual purification (tazkiya) in the Meccan period to community building, legal governance, and social solidarity in Medina. Finally, the paper provides a rigorous refutation of Quranist hermeneutics, proving that stripping ṣalāt of its prophetic praxis (Sunnah) invalidates its historical continuity, textual coherence, and community performance. Ultimately, the article establishes that recovering the authentic heritage of ṣalāt offers a vital intellectual and spiritual framework for resolving modern existential alienation and interfaith misunderstandings
Keywords
Ṣalāt
Comparative Liturgy
Tefillah
Qur'āniyyūn
Qudra 'Urfiyya
Juridical Ease (Yusr)

Article Title Persian

تحلیل تطبیقی و هرمنوتیکی نماز در میراث اسلامی، سنت‌های پیشااسلامی و چالش‌های معاصر

Author Persian

علی هدایتی
علی هدایتی، استادیار،دکتری تخصصی رشته قرآن و علوم گرایش قرآن و روانشناسی، سمنان،ایران.
Abstract Persian


هدف پژوهش: این پژوهش با رویکردی تحلیلی و اجتهادی، به تبیین ابعاد وجودشناختی، ساختار مناسکی و مبانی فقهی نماز در میراث اسلامی می‌پردازد و جایگاه آن را در مقایسه با سنت‌های نیایشی خاور نزدیک، به‌ویژه آیین یهودیت خاخامی و زرتشتی، واکاوی می‌کند. همچنین پاسخگویی مستدل به چالش‌های معرفتی و شبهات تقلیل‌گرایانه جریان‌های معاصر منکر سنت از اهداف بنیادین این پژوهش است.
روش‌شناسی: این مطالعه با اتخاذ چارچوب کیفی چندسطحی، از روش پدیدارشناسی تطبیقی ادیان، ریشه‌شناسی تاریخی زبان‌های سامی و ایرانی، هرمنوتیک مبتنی بر سیر نزول آیات قرآن کریم و تحلیل انتقادی در حوزه اصول فقه و کلام بهره جسته است.
یافته‌های پژوهش: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد نماز اسلامی مظهر اوج استمرار توحیدی نیایش در سنت ابراهیمی است که جهت‌گیری به سوی قبله واحد را جایگزین توجه به اجرام مادی و مظاهر نورانی ساخته است. در ساحت فلسفه حقوقی، فقه اسلامی بر پایه اصل یُسر، نفی حرج و معیار «قدرت عرفی» بنا شده و با تشریع تیمم، انعطاف‌پذیری در ارکان بدنی هنگام ناتوانی، و تشریع نماز خوف، دستیابی همگانی به عبادت را تضمین کرده است؛ در تقابل با آن، فقه خاخامی یهود بر مدار «قدرت عقلی»، طهارت‌های سخت‌گیرانه و شرط نصاب ده نفره شکل گرفته است. افزون بر این، بررسی تاریخی سیر نزول وحی، فرآیند تربیتی چهارمرحله‌ای نماز را از تزکیه فردی در مکه تا انتظام‌بخشی اجتماعی و دفاعی در مدینه آشکار می‌سازد. از سوی دیگر، ادعاهای جریان قرآنیون در حذف اوقات و رکعات، به دلیل گسست از تواتر عملی و تناقض با تصریحات قرآنی، از حیز انتفاع ساقط است.
نتیجه‌گیری: نماز در جایگاه رکن بنیادین زیست دینی، پیوندی متعادل میان انضباط توحیدی و تسهیل فقهی برقرار می‌سازد که با اتکا بر سنت نبوی، پناهگاهی استوار در برابر بحران معنا و ازخودبیگانگی انسان معاصر به شمار می‌رود.

Keywords Persian

نماز
نیایش تطبیقی
تفیلّاه
قرآنیون
قدرت عرفی
قاعده یسر و نفی حرج
Al Rāghib al Iṣfahānī, A. (1412 AH). Al Mufradāt fī Gharīb al Qur'ān. Beirut: Dār al Qalam.
Al Tabari, M. B. J. (n.d.). Jāmi' al Bayān 'an Ta'wīl Āy al Qur'ān (Tafsīr al Tabarī). Beirut: Dār al Fikr.
Al Tabataba'i, S. M. H. (1374 Sh / 1995). Tafsīr al Mīzān. Qom: Jāmi'ah i Mudarrisīn.
Baqerian, L. (2018). Analysis of the Modality of Prayer in Divine Religions (Barrasī i Chigūnagī i Namāz dar Adyān i Ilāhī). Two
Quarterly Journal of Fiqh i 'Alawī (Ma'ārif i Fiqh i 'Alawī), 6(Special Issue), pp. 205 230.
Ibn Manẓūr, M. B. M. (1418 AH). Lisān al--'Arab. Beirut: Dār Ṣādir.
Maimonides, M. (1180 / 2006). Mishneh Torah: Sefer Ahavah (Tefillah). Jerusalem: Keter Publishing House.
Naqavi, H., & Bahadori Chegini, E. (2020). Investigation of Ease and Hardship of Prayer in Islam and Judaism (Barrasī i Suhūlat va Ṣa'ūbat i Namāz dar Islām va Yahūdiyyat). Marifat, 29(9/276), pp. 33 43.
Roostaee, Z., & Koohkan, T. (2019). The Institutionalization of Prayer Culture Based on the Chronological Sequence of Quranic Revelation (Nahādīnah sāzī i Farhang i Namāz bar Asās i Sīr i Nuzūl i Āyāt). Journal of Quranic Knowledge Research (Pazhūhish nāmah i Ma'ārif i Qur'ānī), 10(36), pp. 65 106.
Sheshgelnejad, S., & Talebtash, A. (2016). A Comparative Study of Prayer in Islam and Zoroastrianism (Barrasī i Tatbīqī i Namāz dar Dīn i Islām va Āyīn i Zardasht). Journal of Quranic Knowledge Research (Pazhūhish nāmah i Ma'ārif i Qur'ānī), 7(24), pp. 131
158.
Soleimani, H., & Qasemi, M. (2014). Prayer in Judaism (Namāz dar Āyīn i Yahūd). Religion Research (Pazhūhish hā yi Adyānī), 1(2), pp. 117 138.
Islamic Heritage and Contemporary Challenges, 2026, 2 [3] 326
Tajari, M. A., Zeinodini, F., & Khalilinejad, S. M. (2015). Critique and Analysis of Quranist Perspectives on Prayer (Naqd va Barrasī--i Dīdghāhhā--yi Qur'āniyyūn darbārah--i Namāz). Journal of Quranic Knowledge Research (Pazhūhish--nāmah--i Ma'ārif--i Qur'ānī), 6(22), pp. 137––158.

XML
PDF 937.51 K
Supplementary File
303-324.pdf